công ơn
Định nghĩa
- Danh từ:
- Ơn sâu, nghĩa nặng: "công ơn" chỉ sự giúp đỡ, hy sinh hoặc đóng góp to lớn mà một người dành cho người khác, thường mang tính chất thiêng liêng, đáng ghi nhớ và biết ơn.
- Kết quả của sự cống hiến: "công ơn" cũng được dùng để nói về thành quả hoặc điều tốt đẹp mà ai đó tạo ra cho người khác, đặc biệt trong quan hệ gia đình, thầy trò, hay cộng đồng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Công ơn cha mẹ như núi Thái Sơn. (Ơn sâu của cha mẹ rất lớn lao, không thể đo đếm.)
- Em luôn ghi nhớ công ơn thầy cô đã dạy dỗ. (Em luôn nhớ đến sự hy sinh và dạy bảo của thầy cô.)
- Đất nước ta có công ơn với các anh hùng liệt sĩ. (Đất nước mang ơn những người đã hy sinh vì độc lập.)
Các cách sử dụng nâng cao
"công ơn dưỡng dục": ơn nuôi nấng, dạy dỗ (thường nói về cha mẹ).
- Chúng ta không thể nào quên công ơn dưỡng dục của mẹ cha. (Không thể quên ơn nuôi nấng, dạy dỗ của cha mẹ.)
"đền đáp công ơn": trả lại, báo đáp những gì người khác đã làm cho mình.
- Anh ấy luôn tìm cách đền đáp công ơn của người đã giúp đỡ mình. (Anh ấy cố gắng báo đáp ơn nghĩa.)
"công ơn cách mạng": sự đóng góp của những người tham gia cách mạng, đấu tranh cho độc lập.
- Nhà nước tôn vinh công ơn cách mạng của các cựu chiến binh. (Nhà nước ghi nhận sự hy sinh của các cựu chiến binh.)
Biến thể và từ gần giống
Ân (dan từ): ơn huệ, sự tốt lành mà người khác dành cho mình.
- Ân tình sâu nặng. (Tình cảm và ơn nghĩa sâu sắc.)
Ơn (dan từ): điều tốt lành, sự giúp đỡ.
- Nhớ ơn người đã giúp đỡ. (Ghi nhớ sự giúp đỡ.)
Vô ơn (tính từ): không biết ơn, không ghi nhận công lao của người khác — trái nghĩa với "công ơn".
- Kẻ vô ơn thường bị xã hội lên án. (Người không biết ơn bị chỉ trích.)
Từ đồng nghĩa
- Ơn nghĩa: ơn sâu, nghĩa nặng.
- Công lao: sự đóng góp, hy sinh.
- Nghĩa tình: tình cảm gắn liền với ơn nghĩa.
Thành ngữ liên quan
Công ơn sinh thành: ơn sinh ra và nuôi dưỡng (thường nói về cha mẹ).
- Công ơn sinh thành không gì sánh bằng. (Ơn sinh ra và nuôi dưỡng là vô giá.)
Công ơn dạy dỗ: ơn dạy bảo, giáo dục (thường nói về thầy cô).
- Học trò luôn khắc ghi công ơn dạy dỗ của thầy. (Học trò nhớ mãi ơn dạy bảo.)